Yağ yerine kullanılan maddelerin dünyası

  Sağlık ve Yaşam    26 Mart 2019
Yorum Yok

Yağ yerine kullanılan maddelerin dünyası

Şekeri besinlerimizden dışında tutmak
Şeker yerine kullanılan maddelerle başlayalım. Tatlandırıcılar, tadı akarsu şekerine (sakoroza) çok benzeşen lakin gerçekten şekerden çok daha tatlı olan ve şekerin yerini bölge maddelerdir. Bu tatlandırıcıların birçok hiç kalori vermezler. Diğerleri, toplam kalorisi yeteri değin çok azaltılmış yiyecekler üreterek sadece asgari düzeyde kalori verirler.

Şeker yerine kullanılan madde çeşitleri
Yapay tatlandırıcılar olarak da adlandırılan şeker yerine kullanılan maddeler perhiz alkolsüz içeceklerde, pudinglerde, pişmiş besinlerde, yoğurtta ve sakızda bulunabilir. Tatlandırıcılar sofrada da kullanılabilirler.

Bu müşteri ürünler, artı şekeri ve insanların tükettiği toplam kaloriyi azalttığı için şeker yerine kullanılan maddelere olan talep son yıllarda pat diye artmıştır. Fakat toplam olarak daha az tatlandırıcı tüketmek yerine şu anda millet, on sene öncesinde kullandıkları miktarın üç katından daha fazla suni tatlandırıcı kullan­maktadırlar.

Sıradan bir 350 santilitrelik teneke kutu meşrubat, 10 dere kaşığından artı şeker ve 100 kalori içerir ve 0 nehir kaşığı şeker ve 0 kalori taşıyan benzer büyüklükte diyet alkolsüz bir içecekle kıyaslanabilir.

Siklamatı hatırlıyor musunuz?
Siklamatların (cylamate) veya bilinen adıyla “sakarin’in” yaygın olarak şeker yerine kullanıldığı 1950′leri hatırlayabilirsiniz. İsıya dirençli ve şekerden otuz kat tatlı olan bu tatlandırıcı fazla popüler olmuştu ve pişmiş ürünler, tahıllar, konserve yiyecekler, meşrubatlar, diş macunu ve hatta gargaraya bile eklenmişti. Lakin yıllar sonradan, 1960′ların sonlarında siklamatin taşıyan sakarinin yüksek dozlarda tat­landırıcıyla beslenen laboratuvar farelerinde mesane tümörlerine yol açtığı ortaya çıktı. Bu sonuçlara dayanarak FDA (Yiyecek Ilaç Dairesi) siklamatin ABD’de kul­lanımını yasakladı.

O zamandan bu yana daha fazla alıştırma yürütüldü ve bu tatlandırıcının kanserojen olduğuna dair hiçbir delil bulunamadı lakin kullanımı için tekrar onaylanması gerekmektedir. Siklamatlar Birleşmiş Devletler hariç Kanada, Avrupa, Asya, Güney Amerika ve Afrika’da elliden fazla ülkede kullanılmaktadır. Türkiye’de ise ilaç sektöründe tatlandırıcı hammaddesi olarak kullanılmaktadır.

Yemeklerdeki şekerin ve sofrada kullanılan tatlandırıcıların yerini yapay şekerli maddeler, şekerin kendisinden 2000 kat değin olabilir.

Sakarin
Çoğunlukla Tatlı & Düşük Kalorili ya da “pembe şeker” olarak tanıdık sakarin sonradan gözde şeker tatlandırıcısı oldu. Şekerden 300 kat daha tatlı olan bu popüler şeker yerine geçen maddeler yıllardır birçok fırınlanmış üründe, yasal­batta, alkolsüz içecekte ve sofrada tatlandırıcısı olarak kullanılmaktadır. Insanlar­da olmasa da laboratuvar hayvanlarında kansere neden olduğu kanıtlandığından nedeniyle, kısa zaman içinde sakarinin güvenliği konusunda da tartışmalar başladı. Ancak hiçbir vakit kanıtlanmamış bu bilgi, sakarinin pazardan kaldırılması lüzum­tiğini göstermedi. böylece, gıda ürünlerinin, laboratuvar hayvanlarında mesane kanseri geliştirdiği gösterilmiş olan sakarin maddesi içerdiğini belirtecek şekilde ürünlerin etiketlenmesi (1977′den itibaren) istendi. Ama son zamanlarda bu etiketleme zorunluluğu da ortadan kalktı.

Aspartam
1981′de, on yıldan uzun süren kapsamlı emniyet testlerinden sonradan ABD şeker yerine kullanılan bir diğer maddeyi onayladı. Aspartam olarak bilinen bu tatlandırıcı, NutraSvveet ve Equal isimleriyle pazarlandı. Aspartam, iki aminoasit-deri oluşur (aspartik asit ve fenilalanin). Aspartam’ın tadı, şekerin tadına oldukça aynı, 200 kat tatlıdır ve kalori değeri yoktur. Fırınlanmış ürünler, konserve yiye­cekler, pudingler, jelatinler, dondurulmuş tatlılar, meşrubatlar, sıcak çikolata, diyet alkolsüz içecekler ve sakız gibi birçok mahsul aspartam içermektedir. Isıya dayanıklı değildir bu yüzden aspartam kullanılan ürünler, çok artı pişirme ya da fırınlanma gerektirmeyenler olmalıdır. NutraSvveet (Equal) de mavi paketi içinde kahve ve dere gibi içeceklere eklemek, tahıl gevreği ve yoğurdun üzerine serpmek için sofrada tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır.

Şeker yerine geçen Aspartam’ın kullanımı ile ilgili tartışmalar yükseldi ve emniyet testi uygulanmaya devam edildi ancak hiçbir araştırma özellikle akla uygun porsiyonlarda kullanıldığında bu tatlandırıcının güvenli olmadığını kanıtlayamadı. Devlete Ait standartlarda aspartam kullanımı için konulan yönerge, çoğu insan tarafından genelde tüketilen miktarı fazlasıyla geçmiştir.

Orta-bedende bir yetişkinin üstteki limitlere ulaşması için aspartamdan üretilmiş on beşten artı 350 santilitrelik kutu yani 6 litreyi aşan perhiz alkolsüz içecek tüketmesi gerekir.

Diyetlerde aspartam kullanımını azaltmaya niçin olan diğer sorunlar, aminoasid olan fenilalanini metabolize etmeye yarayan enzimin beceriksiz olabildiği bir grup insanla ilgili sorunları içerir. Fenilketonıtri denilen bu rahatsızlık kalıtsaldır. Çocukta zeka engeline de yol açar ve ender rastlanır fakat bu aminoasit tüketilirse tehlikeli olabilir. (Bebekler doğduğunda bu ırsi anormalliğin takibi yapılır.) Bundan dolayı, fenilalanin içeren bütün ürünlere hamileler için sakıncalarını bildiren etiketler konulmalıdır.

Asesulfam K
1980′lerin sonunda kuru ve hazırlanmış yiyeceklerde, tatlılarda, şekerlemelerde, alkolsüz içeceklerde, sakızlarda ve sofrada tatlandırıcı olarak kullanılması için şeker yerine kullanılan başka bir madde sunuldu. Asesulfam K olarak aşina aspartam yerine kullanılan bu madde Sunette ve Svveet One olarak pazarlandı. Asesulfam K, şekerden 200 kat tatlıdır ama ara sıra sonra ağızda kalan tat sebebiyle sık sık diğer tatlandırıcılarla birlikte kullanılır. Asesulfam K kalori içer­mez, cisim göre metabolize edilmez ve idrar yoluyla vücuttan atılır. Bu ikame maddesi de emniyet açısından ayrıntılı olarak araştırılmış fakat pek zehirli etkisi olmadığı gösterilmiştir.

Yapay tatlandırıcıların diğer tipleri
Siklamatların mümkün her tarafta sunumunun yanı sıra son zamanlarda ülkemizde öteki tatlandırıcıların kullanımı kabul görmektedir. Bunlar sukraloz ve alitamdır.

Sukraloz, sahiden şekerden yapılan düşük kalorili bir tatlandırıcıdır. Şekerden 600 kat tatlıdır ve kalori katkısı yapmaz. Bu tatlandırıcı, gıda işlemi sırasında oldukça dirençli olduğundan fırınlanmış ürünlerde en fazla seçim edilen tatlandı­rıcıdır. Şu sıralar sukraloz yirmi beşten fazla ülkede bulunabilir.

Aminoasitlerden yapılan bir tatlandırıcı olan Alitam, şekerden 2000 kat daha tatlıdır. Bu ürün pişirmede, fırınlamada, içeceklerde, sofrada tatlandırıcı olarak ve dondurulmuş tatlılarda kullanışlı olabilir.

Şeker yerine creçen maddeleri uygulamak
Son on yılda şeker yerine geçen maddelerin günlük kullanımı üç kat arttıysa da incelemeler genellikle vücut ağırlığında keskin bir değiştirme ya da fazla şe­kerli ürünlerin tüketiminde genel bir azalma göstermemiştir. Birçok bireyin ayrıca şeker yerine kullanılan maddeleri içeren gıdalar keza de bayağı şekerli olanları tüketmek gibi bir birleşimini tercih ettikleri görülmektedir.

Şeker yerine geçen maddeler, uygun olarak ve nehir şekerinin yerini tutacak şekilde kullanılırsa kilo vermeye çabalayan bireylere yardım edebilir. Şeker yerine geçen maddeler çok amaçlı kullanılmaktadır ancak tüketicilerin bunların nehir şeke­riyle benzer işi görmediğini anlamaları gerekir. Bileşimleri nedeniyle bu ikame mad­deleri şekerin yerini alamaz. bu nedenle aşağıdakileri yapmak önerilir:
* Şeker karşılığının ne olduğunu öğrenmek için tatlandırıcı paketinin etiketini okuyun.
* Tatlandırıcı üreticileri ve tanıtıcıları göre geliştirilen yemek yemek tariflerine bakın.
* Dondurulmuş tatlılar, jelatinler, meşrubatlar, yoğurt ya da sütle yapılan meyveli içecekler ve salatalar gibi ısıtma gerektirmeyen yemek tariflerini daha fazla ter­cih edin.
* Sevdiğiniz yemek ve yemek yemek tariflerini deneyin. Doğruyu edinmek için birkaç test gerekebilir oysa bir süre sonradan hoşunuza gidecek yeni bir tanım bula­bilirsiniz.

Gördüğünüz gibi şeker yerine kullanılan hiçbir madde kimsesiz tüketicilerin tüm gereksinimlerini karşılamaz. Tatlandırıcıların bazıları sofrada kullanılacak şe­kilde diğerleri ise fırınlanmış ürünlerde, meşrubatlar ve dondurulmuş yiyecekler­de seçim edilir. Düşük kalorili tatlandırıcılar yiyecek piyasasında yeri olmasına, toplam şeker alımına ve kişinin “tatlı arzusunu” azaltmaya muavin olabilmelerine rağmen, bireyler bu ürünlerin kilo kontrolünde sihirli bir değnek olmadığını zihin­larında tutmalıdırlar. kimsesiz tatlandırıcı uygulamak fena bir beslenmeyi telafi edemez. Kilo vermeye çabalayan bireyler, en iyi sonuçlar için gerçi bir çalışma programı ile dengelenmiş bir diyeti birleştirmelidirler.

Toplam şeker ve yağ kalorisini çökertmek
uygun bir şekilde planlanılırsa diyetteki toplam şeker ve yağ miktarını eksilmek mümkündür. Ancak sizin iyi besin alışkanlıkları ile ilgili bilginiz bu ürünleri seçerken aklınızdan çıkarsa bu olası olmaz. Daha az şekerli ve daha eksik yağlı yiyeceklerin defalarca düşük kalorili olduğunu sanmayın Gerçekte çoğu yiye­cek, lezzeti, yapıyı ve dokuyu telafi etmek için çoğunlukla toplam kalori layık minik değişikliklere yol açan ve şekerin diğer biçimleri ya da şekerin kendisi gibi öteki kalori üreten gıdalardan tatmin edici ölçüde sağlar. Bal ya da fruktoz, dere şekeri­nin yerine konulursa kaloriniz değişmeyecektir. “Light” yazan ürünlerin her zaman düşük kalorili olduğu sonucuna varmayın. Bazen yalnızca rengi ya da dokusu açısından daha light olabilir. ayırdetmek için beslenme etiketlerini karşılaştırın.

3 okunma

Etiketler : , , , ,

  Benzer Yazılar


  Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır, yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşmaktan çekinmeyin.

%d blogcu bunu beğendi: