Blog

Türkiye’ Açık Pazar’ oldu

  Blog    4 Ocak 2019
Yorum Yok

Türkiye' Açık Pazar' oldu

Ankara Ticaret Odası (ATO), Türkiye’nin, Rusya, Çin, Almanya, ABD, İtalya, Fransa, İran, İspanya, İngiltere ve Güney Kore?nin açık pazarı haline geldiğini ve 2010 yılının dokuz ayında yapılan ithalatın yüzde 60’a yakınının bu 10 ülkeden gerçekleştirildiğini kaydetti.
ATO’nun Türkiye Istatistik Bilimi Kurumu (TÜİK) Dış Ticaret İstatistikleri verilerinden yararlanarak hazırladığı ”Açık Pazar Türkiye” raporunda, Türkiye’nin 2010 yılının dokuz ayında toplam 130,5 milyar dolarlık ithalat yaptığı ve bunun 94,1 milyar dolarını ham madde ithalatının oluşturduğu belirtildi.
Raporda, ham maddede Rusya’nın, yatırım ve tüketim mallarında ise Çin’in lider olduğu ifade edildi.

-İTHALATIN YÜZDE 72?Sİ ÇIĞ MADDE-

Rapora göre, Türkiye’nin ithalata harcadığı paranın yüzde 72’si çiğ maddeye gitti. İthalatın 18,9 milyar dolarını yatırım malları, 17,1 milyar dolarını tüketim malları, 386 milyon dolarını da diğer mallar oluşturdu. Bir diğer deyişle Türkiye’nin ithalata harcadığı paranın yüzde 13,1’i tüketim, yüzde 14,5’i yatırım, binde 3’ü de diğer yerde belirtilmeyen diğer mallara gitti.
Türkiye, 1999 ve 2009 yıllarında çiğ madde ithalatının yarısını yedi ülkeden yaptı. Yerleştirme değişse bile her iki yılda da Rusya Federasyonu, Almanya, İtalya, ABD ve Fransa ilk yedi ülke aralarında yer aldı. 1999 yılında birincil yedi ülke içinde yer alan İngiltere ve Hollanda’nın yerini 2009 yılında İran ve Çin aldı. 2009 yılında olduğu gibi 2010 yılının dokuz ayında da ”Rusya, Almanya, ABD, Çin, İran, İtalya ve Fransa” yedilisi değişmedi.

-EN HIZLI ÜLKE ÇİN-

Son 10 yılda Türkiye’nin çiğ madde ithalatında özellikle Çin, İran ve Rusya’nın payı bariz bir biçimde arttı.
1999 yılında Türkiye’ye 491 milyon dolarlık çiğ madde satan Çin, 2009 yılında satışını 5,4 milyar dolara yükseltti. Geçen 10 yılda çiğ madde pazarında 11 kat (yüzde 1000) çoğalan Çin, yüzde 1,8 olan payını yüzde 5,4’e çıkarttı. Bu performansıyla Çin, Türkiye’nin çiğ madde pazarı içinde 18. sıradan dördüncü sıraya yükseldi. Çin, 2010 yılının dokuz ayında da dördüncülüğünü korurken Türkiye’nin toplam ithalatı içinde ikinciliği ele geçirdi.
1999 yılında 632 milyon dolarlık satmak ile ham madde ithalatında 12. sırada bulunan İran ise son 10 yılda satışını yüzde 430 artırarak, 2009 yılında 7. sıraya, 2010 yılı Eylül ayı itibariyle de 5. sıraya yükseldi.
Türkiye ham madde olarak en fazla, sanayi için işlenmiş ham madde ve işlenmemiş yakıt ve yağ satın alıyor. Bitmiş ham madde pazarı Almanya’nın, yakıt ve yağ pazarı ise Rusya’nın elinde bulunuyor.

-DOĞALGAZ VE PETROLDE İRAN İLE RUSYA KAPIŞIYOR-

Türkiye’nin çiğ madde ithalatında son 10 yılda yüzde 270’in üzerinde yükselme gerçekleşti. İthalatı azami büyüyen ham madde ise yüzde 479 ile ham petrol, doğal gaz ve taş kömürü gibi çiğ maddelerden oluşan operasyon görmemiş yakacak ve yağlar oldu.
Türkiye’nin doğalgaz ve petrol pazarı İran ve Rusya arasında büyük bir kapışmaya sahne oluyor. 1999 yılında operasyon görmemiş yakıt ve yağlar pazarının yüzde 18’i İran’ın elinde iken, 2009 yılına gelindiğinde Rusya hakimiyeti ele geçirdi. 1999 yılında işlem görmemiş yakıt ve yağlar pazarından yüzde 14 pay bölge Rusya, 2009 yılında yüzde 55 ile pazarın lideri oldu. Hakimiyet hala yüzde 42 ile Rusya’nın elinde olsa da İran 2009 yılında yüzde 17 olan pazar payını, 2010 yılının dokuz ayında yüzde 31’e yükseltti.
Doğalgaz ve petrol pazarında payını en fazla artıran bir öteki ülke de Irak oldu. 2009 yılında ham yakacak ve yağ pazarının yüzde 4,7’sini eline geçiren ve dördüncü sırada olan Irak, dokuz ayda da satışını artırdı ve yüzde 5,4 pay ile üçüncü sıraya yerleşti.
10 sene öncesi pazarda daha artı ülke bulunurken 2010 yılında pazarı, Rusya, İran ve Irak ele geçirdi.

-YATIRIM VE TÜKETİM MALLARINDA LİDER ÇİN-

1999 yılında tüketim malları pazarında yüzde 5’lik pay ile yedinci sırada yer alan Çin, 2009 yılında tüketim mallarında pazar payını yüzde 14’e çıkartarak ikinci sıraya yerleşti.
Yatırım malları pazarının da hakimi Çin oldu. 1999 yılında 157 milyon dolarlık ihracatı ile on üçüncü sırada olan Çin, 2009 yılında yüzde 21 pay ile pazarın lideri oldu. Türkiye?ye 4,6 milyar dolarlık yatırım malı sattı.

-KİME, NE SATTIK?-

Türkiye 2010 yılının dokuz ayında 130,5 milyar dolarlık ithalatına karşılık 81,9 milyar dolarlık ihracat yaptı. İhracatın 40,7 milyar dolarını ham madde, 32,2 milyar dolarını tüketim malları, 8,5 milyar dolarını da yatırım malları oluşturdu.
Çiğ maddede dış açık 53,4 milyar dolar, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 43,2 oldu. Diğer bir deyişle 100 dolarlık çiğ madde alışına karşılık sadece 43 dolarlık satmak yapıldı. azami ham madde satılan ülke 3 milyar dolar ile Almanya oldu. Irak’a 2,2 milyar dolarlık, İtalya’ya ise 2 milyar dolarlık ham madde sattık.
Yatırım mallarında dış açık 10,4 milyar dolar olurken, her 100 dolarlık alıma karşılık 45 dolarlık satış yapıldı. Yatırım mallarının en fazla satıldığı ilk üç ülke AB ülkelerinden İtalya, Fransa ve İngiltere oldu.
Türkiye’nin dış artı verdiği tek grup tüketim malları oldu. Bu grupta dış ticaret fazlası 15,1 milyar dolar olurken, 100 dolarlık alıma karşılık 189 dolarlık mülk satıldı. Tüketim malları ihracatında en büyük pazar ise Almanya, İngiltere ve Fransa oldu. Almanya’ya 4,5, İngiltere’ye 2,7, Fransa’ya ise 2,6 milyar dolarlık tüketim malı satıldı.

-ATO BAŞKANI AYGÜN-

ATO Başkanı Sinan Aygün, rapora ilişkin değerlendirmesinde, Türkiye’nin sanayi üretiminde dışa bağımlılık sebebiyle her yıl daha şişmiş bir fatura ödediğini vurgulayarak, ”Büyümek, milli gelirimizi ve halkımızın rahat seviyesini çoğaltmak istiyorsak ekonomik özgürlük savaşı başlatmamız lazım” dedi.
1999 yılında 40,7 milyar dolar olan ithalatın 2009 yılında 141 milyar dolara çıktığını, 2010 Eylül ayı itibariyle de 130,5 milyar dolara ulaştığını kaydeden Aygün, geçen 10 yılda Türkiye’nin ithalata kaynak aktarımının yüzde 247 arttığına dikkati çekti.
En yüksek artışın yüzde 300 ile tüketim malları ithalatında yaşandığını, buna karşılık yatırım malları ithalatındaki artışın yüzde 146’da kaldığını vurgulayan Aygün, ”Ekonomik artış için zorunlu olan yatırım malları yerine tüketim mallarına ve ülkemizde üretebileceğimiz sanayi çiğ maddelerine kaynak aktarıyoruz” dedi.

25 okunma

Etiketler : , , , ,

  Benzer Yazılar


  Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır, yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşmaktan çekinmeyin.