Harvard Sabri Ülker Merkezi’nden bilim dünyasında kolesterol ile ilgili çığır açan buluş

  Sağlık ve Yaşam    31 Aralık 2018
Yorum Yok

Harvard Sabri Ülker Merkezi'nden bilim dünyasında kolesterol ile ilgili çığır açan buluş

Sabri Ülker Vakfı’nın yürüttüğü Harvard Sabri Ülker Merkezi araştırma ekibi, hücrede kolesterol seviyelerini güvenli bir aralıkta tutmayı karşılayan, “metabolik koruyucu” adını verdikleri Nrf1 molekülünü keşfetti. Bu buluşla bilim dünyasının son dönemde en fazla ses getiren çalışmalarından birine imza atıldı.

Nrf1 proteininin hücre içinde kolesterol mekanizmasındaki fonksiyonu ve moleküler egzersiz mekanizması, Sabri Ülker Merkezi’nde 2017 yılında açılan ve hücreli yapılarını en ince ayrıntısına değin inceleyebilme imkanı sunan Görüntüleme Merkezi’nin de imkanları ile çözüme kavuştu.

Çalışma dünyanın önde gelen bilimsel dergisi Cell’de 16 Kasım 2017 tarihinde yayınlandı. Buluşun toplum sağlığının geleceğine menfaat sağlayacak olmasından ötürü büyük mutluluk duyduklarını açıklayan Ali Ülker, “Bilimsel incelemeler uzun vadelidir. Alanının en önde gelen prestijli akademilerinden, zorunlu donanıma ve araştırma kültürüne sahip olan Harvard Üniversitesi’nde, bir Türk profesörü destekleyerek fazla dürüst bir meslek yaptığımızı bir kere daha anlamış oluyoruz. Biz, 2014 yılında bu desteği yaparken, toplum sağlığının geleceğine avantaj sağlayacağımızı ümit etmiştik. Prof. Hotamışlıgil’in özellikle metabolizma ve yiyecek konusundaki araştırmaları ilgimizi çekmişti. Bugün kısa sürede elde edilen başarılar bu ümidimizi daha da güçlendirmekte. Yıldız Holding’in tüm bu çalışmalarda beklentisi manevi olup, umulur ama bu araştırmalar bir gün toplumda daha dinç bireyler için tıbbi çözümlere dönüşür” dedi.

Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil

KORUYUCU MOLEKÜL KOLESTEROL İLE SAVAŞACAK

Nrf1 olarak aşina bu protein, hücresel içindeki kolesterole karşısında sağduyu yapısıyla, hücresel içinde kolesterol seviyelerinde meydana gelen değişiklikleri uç olarak algılayıp tepki veriyor. Kolesterol belirlenmiş bir düzeyin üzerine ulaştığında yelken direği olarak Nrf1 molekülüne bağlanarak fazla yönü olan bir savunma programının harekete geçirilmesini sağlıyor ve organları muhtemel tahribata karşı koruyabiliyor. bu nedenle Nrf1 molekülü kolesterol metabolizmasının bozulduğu böylece fazla hastalıkta potansiyel yeni ve etkin çare hedefi özelliği taşıyor.

Yeni keşifle ilgili olarak büyük coşku duyduklarını bildiren Sabri Ülker Merkezi Başkanı Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, “Hücrelerin kolesterol düzeylerini bütün olarak nasıl algılanıp denetim edebileceği konusundaki anlayışımızda yetkisiz olan önemli bir parçayı ortaya çıkardığımızı düşünüyorum. Bu parça kolesterol düzeylerini dengelenmek için yaşamsal ağırlık içeren sistemin, yani moleküler bir ‘yin-yang’ sisteminin kritik bir parçasını oluşturuyor. Bu keşfi, bilim için kendi kariyerimdeki en önemli katkı olarak görüyorum. Daha önce hücre bazında kolesterolün düşük olduğuna sinyâl edecek mekanizma keşfedilmişti. Fakat bizim yaptığımız araştırma hücre içindeki kolesterol seviyesi yükseldiği zaman da hücrenin bunu dengelenmek için gerçekleştirdiği seziş ve savunma mekanizmasını ortaya çıkardı” dedi.

KOLESTEROL: İKİ UCU BARIZ BIÇAK

Hücresel zarlarının inşası ve idamesi için bir inşa taşı olan kolesterol kayda değer fonksiyonel aracıların sentezi ve hücre faaliyetleri için gerekli bir molekül. Dolayısıyla organizma belirtilmiş düzeyde kolesterolün hücre içerisinde idame ettirilmesine ihtiyaç duyuyor. bu nedenle kolesterol ayrıca besinlerle yani diyetle dışarıya vücuda girmekte, hem de organizma tarafından ilk önce karaciğerde olmak üzere üretilmekte.

Bilim dünyasının en önemli buluşlarından birine imza atan Sabri Ülker Merkezi Başkanı Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil yeni buluşlarıyla ilgili detayları şöyle anlatıyor; “Kolesterol hücresel içinde, elzem olmasına rağmen, aynı zamanda en toksik ve reaktif maddelerden biridir. Hücreli içi düzeylerinin yükselmesi de azalması da çeşitli işlevsel problemlere ve sağlık durumu sorunlarına yol açar. Bunu iki ucu keskin bıçak olarak açıklama edebiliriz… Hücresel içerisinde kolesterol azalmaya başladığı süre hücre alarm verir ve ardından kolesterol sentezini başlatan bir mekanizma devreye girer. Kolesterolün azalmasına aleyhinde devreye giren düzenleyici mekanizmanın açığa çıkarılması 1985 yılında Nobel ödülüne değer bulunmuş ve mevcut çare araçlarının geliştirilmesinde anahtar rol oynamıştır. Oysa bugüne dek hücredeki kolesterol miktarı yükseldiğinde bunu direk olarak algılayıp bir alarm ve savunma sistemini harekete geçiren mekanizma az önce keşfedilmemiş idi. Yükselmiş kolesterol, gözenekli olan seviyede daha da güvenli olmayan olup, toksisite, inflamasyon ve sonuçta gözenekli olan ölümüne kadar giden sorunlara niçin olmakta. böylece hücrenin kolesterol seviyesindeki yükselişe karşısında korunması elzemdir; bizim çalışmamız da bu düzenleyici ve koruyucu mekanizmasının keşfini sağladı”

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR İÇİN DE YENİ TEDAVİLERİN HABERCİSİ

Kandaki yüksek kolesterolün kardiyovasküler ve dejeneratif hastalıklar başta olmak üzere diğer manâlı sıhhat sorunları için önemli bir tehlike teşkil edebileceği yıllardır kabul görmüş bilimsel bir gerçek. Dolayısıyla hücresel ve organları koruyucu özelliğe sahip bu yeni mekanizmanın keşfinin, kolesterol metabolizmasının bozulduğu öyle fazla hastalıkta yeni ve etkili çare yöntemlerinin önünü açabileceği ön görülüyor.

37 okunma

Etiketler : , , , ,

  Benzer Yazılar


  Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır, yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşmaktan çekinmeyin.