Blog

Dizi oyuncusu nasıl olursunuz?

  Blog    10 Ocak 2019
Yorum Yok

Dizi oyuncusu nasıl olursunuz?
45 dizi deyip geçmeyin; 1 milyar TL’lik ekonomi oluşturdukları hesaplanıyor. Ama faturasız bahşedilen hizmetlerle birlikte bu hacmin iki katına çıktığını da belirtelim. Peki dizilerin oluşturduğu ekonomik değerden kimin payına ne düşüyor? Para Dergisi bu haftaki sayısında renkli dünyayı mercek altına aldı. Dergisinin haberine tarafından ilk önce dizileri yaptıran kanallar kazanıyor. Çünkü yükselen reytinglerle birlikte reklam gelirleri artıyor. Ayrıca dizi tutarsa yapımcı da kazanıyor. Şampiyon yapımcı, ilk önce başrol oyuncuları edinmek üzere ekibine birçok sektörde alışkın olmadığımız ücretleri ödüyor. Bir dizide, kamera önü ve arkasında asgari 60 karakter takım atama alıyor. Bazı dizilerde bu kadro 100 kişiye dek çıkabiliyor. Çoğunlukla dizi maliyetinin yüzde 20-30’unu başrol ve diğer oyuncuların aldığı ücretler oluşturuyor. Bu da demek oluyor ki, başrol oyuncuları birim başına 10 ila 30 bin YTL aralarında ücret alıyor. Dizilerde ara sıra bir, ara sıra de iki yönetmen atama alıyor. Türkiye’de sayıları 200’ü bulan yönetmenlerin de bölüm başına 5-20 bin TL arasında ödenti aldıkları belirtiliyor. Senaristler için de öyle ya da böyle aynı ücretler geçerli… KENDİ DERTLERİNİ ÇÖZÜYOR İşte bu ücretleri duyan veya bilen çoğu genç, bu sektörün kamera arkası ya da önünde atama almak istiyor. Doğrusu yoğun talebe karşın sektör kaliteli çalışan sıkıntısı çekiyor. Bu sıkıntıya da yine kendisi tedavi bulmaya çalışıyor. Mesela yönetmen-yapımcı olarak senelerdir bu sektörde olan Sinan Çetin, önce Cihangir’de Plato Film Okulu’nu kurdu. Geçen sene meslek yüksek okuluna dönüşen Plato’da halen 47 öğrenci eğitim görüyor. Yayla Meslek Yüksekokulu’nda; fotoğrafçılık ve kameramanlık, radyo ve televizyon programcılığı, basın ve yayın teknolojileri, halkla ilişkiler ve tanıtım bölümleri bulunuyor. Meslek örgütleri de sektörün ihtiyacını onarmak için kurslar düzenliyor. Bunlardan biri de SenDer (Devamlılık Yazarları Derneği)… 2003’te kurulan SerDer’in halen 229 üyesi var. SenDer’e aza olmayanlarla birlikte Türkiye’deki senarist sayısının 300’ü bulduğu varsayım ediliyor. SenDer, düzenlediği ‘atölye’ çalışmalarıyla 20 haftada devamlılık yazımı öğretiyor. Katılımcılar haftada 4 saat ders görüyor. Halen 21 senaryo yazarı adayı bu atölye çalışmalarına devam ediyor. 300 SENARİSTİ VAR SenDer Genel Sekreteri Haluk Ünal, senarist elde etmek için çok talep olduğunu belirtiyor. Bu talebi de “Bir Zamanlar insanların çekmecesinde mutlaka birkaç şiir bulunurdu. Hemen bunun yerini senaryolar aldı” sözleriyle anlatıyor. Haluk Ünal’ın verdiği bilgiye göre, Türkiye’de A sınıfı bir dizide 2-3 karakter bir senarist ekibi çalışıyor. Bu takım, birim başına 10 ila 25 bin TL arasında ücret alıyor. Bu çok yüksek bir kazanç gibi görünmesine karşın, senaristler her tarafta bölümlerinden telif hakkı alamadıklarından yakınıyor. Ünal’ın bu konudaki görüşleri şöyle: “Biz yalnızca emek karşılığı çalışan halk değiliz. Aslında fikri mülkiyet sahibiyiz. Fakat ikinci gösterimlerden telif alamıyoruz. Avrupa’da senaristler yılda bir senaryo yazıyor. İkinci gösterimlerden de yüzde 3 ila 10 aralarında telif alıyorlar. Bunun geliriyle de 2-3 sene yaşayabiliyorlar. Biz her hafta yaklaşık olarak bir sinema filmi yazıyoruz.” İŞKUR DA KURS AÇTI Hikayeleri senaristler sürüklüyor fakat onların hayata geçebilmesi için ışıkçı, sesçi, kameraman gibi çoğu ara eleman atama alıyor. Bu alanlarda da kaliteli eleman eksikliği bulunuyor. Koşul böyleyken, Türkiye’de milyonlarca genç işsiz var. Bunu gören Kocaeli İşkur İl Müdürlüğü, söz konusu alanlarda kurs düzenlemeye karar vermiş. Ardındaki da MinT Yapım’ın sahibi Birol Güven’in kurduğu MinT Görsel Sanatlar Akademisi’yle işbirliği yapmış. Halen güzel sanatlarla ilgili hizmetler, kurgucu, kameraman, sahne makyajcısı, tonmayster, reklam ve TV program yapımcılığı mesleki eğitim kursları düzenleniyor. Projenin us babası olan İşkur Kocaeli İl Müdürü Öztekin Kaşukçi, son yıllarda Kocaeli’nde birçok dizi çekildiğini, halen de çekilmeye devam etiğini hatırlatıyor. Sanayi şehri Kocaeli’nde çekilen bu dizilerle gençlerin sektöre daha da ilgi duyduğunu gördüklerini söyleyen Kaşukçi, “Kursumuza yoğun alaka oldu. Kasım 2009’da 175 karakter bir kurs başlattık. derhal tamamlanma aşamasına geldi. Katılımcılarımız bir kısa film çekti. Yakında sertifika törenini yapacağız” diyor. İşkur Ankara da benzer bir kurs başlatmış durumda. Kaşukçi, istek olması durumunda 2010 yılında da kursun devam edeceğini sözlerine ekliyor. İşkur’un kurslarına katılanlar günde 15 TL ödüyor. CAST’A GİRMEK İÇİN IÇTEN YOL Sektörün hareketlenmesiyle birlikte oyuncu ihtiyacı da ortaya çıktı. Bilhassa yeni yüzler arayan yapımcılar, cast (oyuncu) ajanslarıyla çalışıyor. Cast ajansları figüran dahil her kademedeki oyuncu ihtiyacını karşılıyor. Rüştünü ispat etmiş oyuncularla başlıca ajanslar kontrat imzalıyor. Türkiye’de güvenilir ve önemli çalışan ajansların sayısının 20’yi bulduğu belirtiliyor. Oysa “çanta ajans” diye tabir edilenlerle birlikte bu sayının 200’ü geçtiği varsayım ediliyor. Yalnızca gençler değil her meslekten insan bu ajanslara oyuncu ve model almak için kaydoluyor. Avukattan konut hanımına, öğretmenden mühendise birçok meslekten insan azıcık şöhret, birazcık da para ümidiyle ajansların kataloglarına giriyor. Ajans kataloglarına girmek için 50 ila 200 TL arası kullanım ücreti alınıyor. Bir Takım ajanslar ise tatbik ücreti almıyor. Alınan ücretin de resim ve test filmi çekimi için kullanıldığını söylüyorlar. Cast ajanslarının birçok bundan böyle katalog yapmıyor. Bunun yerine internet sayfalarında oyuncuların yer aldığı bilgi bankalarını yayınlıyorlar. Hatta ajansların çoğu Facebook’ta da kendini tanıtıyor. Bir ajansın data bankasına giren oyuncu adayı, rol beklemeye başlıyor. Çekime çağrılan oyuncunun ücretini, bağlı bulunduğu ajans yapımcıdan alıyor. Yüzde 20-30 komisyonunu kesip kalanını oyuncuya veriyor. Mesela, figürasyonlar (bir kafede oturan müşteri rolü) için cast ajansları üretim firmalarına 35 TL fatura kesiyor. Bunun 20 TL’sini oyuncuya veriyor. Ara Sıra adaylar aidat almadan da setlere gidiyor. Bunun nedeniyse sektör temsilcileriyle setlerde tanışıp iyi bir rol kapma gerçek dışı… Meşhur ve adı duyulan ajanslara, oyuncu almak için günde telefon ve internet yoluyla ortalama 50 kişi başvuruyor. Türkiye’nin ilk cast ajansı, 10 yıl önce kurulan Tümay Özokur Casting. Çoğu ajansta olduğu gibi patronlar kardeş. Tümay Özokur ve ablası Tules Evren’in kurduğu ajansa alt halen 700 oyuncu var. Tümay Özokur, daha fazla tiyatro kökenli oyuncularla çalışıyor. Kastetmek istedikleriyle de mutlaka 5 yıllık kontrat imzalıyor. Her gün ajansa 50 ila 100 aralarında yeni tatbik yapıldığını söyleyen Özokur, bu dek çok başvuruyu doğru bulmuyor. Kahramanlar, Melekler Korusun ve Yaprak Dökümü dizilerinin cast direktörlüğünü yapan Özokur, bir takım dizilere de ajans olarak yani istek edildiğinde oyuncu veriyor. Sektörde sözleşmesiz çalışmayı içten bulmayan Özokur’un değerlendirmeleri şöyle: “Ben şahsen sektörde daha etik ve doğru çalışılmasını istiyorum. Bazen oyuncunun, ajansın ya da yapımcının hatası nedeniyle sektörde işler içinden çıkılmaz hale gelebiliyor. Eğer cümbür cemaat etik olursa şikayet edilen sorunlar da çözülür.” İkon Prodüksiyon Casting’in sahibi Erdem Tütüncü, 7 yıldır sektöre hizmet veriyor. Arka Sokaklar’ın da aralarında bulunduğu birçok diziye oyuncu sağlamış. Tütüncü, çoğu insanın oyuncu edinmek için kendilerine başvurduğunu söylüyor. İkon, halen 100’e yakın oyuncu ve oyuncu adayıyla çalışıyor. Yapımcı firmaların sokaktan geçen insanlarla çalışmadığını vurgulayan Tütüncü, “Setlerde figürasyona değerinde verilmiyor. Ancak ara sıra figürasyon tamamlanmadığı için çekimler gecikebiliyor. Bunun yapımcılara zararı ise binlerce TL oluyor. Bu yüzden biz manâlı bir devir icra ediyoruz” diyor. Yapım firmaları ara sıra cast ajanslarıyla kendileri arasında bir köprü olacak cast direktörleriyle de çalışıyor. Bunlardan en bilinenlerinden biri ise Harika Uygur Casting Director… Dizilerde çalışanlar ne aidat alıyor? Görevi Aldığı aidat (TL) Yönetmen 5-20 bin TL Senaryo Yazarı 5-15 bin TL Müzisyen 2-8 bin TL Yönetmen yardımcısı 500-5 bin TL Başrol oyuncusu 10-30 bin TL Orta aşama oyuncular 5-10 bin TL Noname (meşhur olmayan) oyuncular* 1-5 bin TL Birim oyuncusu 500-1.000 TL arası Diyaloglu dublör 50-150 TL Figürasyon 20-25 TL Anekdot: Oyuncu ücretlerine yüzde 20-30 cast ajansı komisyonu dahil değildir. Türkiye’nin önde gelen cast ajansları Ajans adı Sahibi Telefon Kasıt Sökmen Ajansı Hedef-Sait Sökmen 0212 282 81 30 www.gayesokmen.com.tr Tümay Özokur Casting Tümay Özokur 0216 478 14 48 www.tumayozokur.com.tr Renda Güner Casting Renda Güner 0212 293 63 93-95 www.rendaguner.com Olağanüstü Uygur Casting Director Inanılmaz Uygur 0212 525 81 68 www.harikauygur.com İkon Prodüksiyon Casting Erdem Tütüncü 0216 414 66 69 www.ikoncastinajans.com Ajans Tuba Taçan Tuba Taçan 0212 293 99 06 www.tubatacan.com Familya Ajans Hasan Güngör 0212 570 74 05 www.ajansfamily.net Sinema ve dizi sektörü kimlere kazandırıyor? * Halen 45 dizinin, aracısız ve dolaylı olarak asgari 50 bin kişiye istihdam sağladığı belirtiliyor. * Müzisyenler, film ve dizi müziklerini yaparak yüksek ücretler kazanıyor. Kıraç, Toygar Işıklı, Kemal Sahir Gürel, dizilerden en fazla şampiyon müzisyenler olarak biliniyor. * Senelerdir devlette ve özel tiyatrolarda fazla fazla para kazanamayan oyuncular, sektörün canlanmasıyla tekrar para kazanmaya başladı. * Romancılar ve program metni yazarları da en parlak günlerini yaşıyor. * Firmalar dizilere sponsor olarak ürünlerini kısa sürede tüketiciye tanıtma olanağı buluyor. * Televizyon ve sinema yapımları reklam sektörünün de gücü oluyor. * Yapımcılar, emlakçılara ve araç kiralama şirketlerine yeni meslek kapıları açıyor. Dizilere mekan sağlayan emlakçılar, yalıdan ofise çoğu mekanı kiralıyor. İstanbul Boğazı’nda dizilere yayınlanan konakların günlük kirasının 500 TL’yi bulduğu belirtiliyor. * Film ve dizelerin çekildiği bölgeler tanınıyor ve iç turizm hareketi hareketleniyor. Kapadokya, Mardin, İzmit (Maşukiye), Sinop son yıllarda dizi turizminden payını alan bölgeler. * Filmlerin DVD’lerinin yapılması keza belirtilen keza de tescil dışı ekonomiyi besliyor. * Restoranlar, kuaförler, mobilyacılar, giyim firmaları, konut tekstili üreticileri gibi birçok sektör dizilere sponsor olup kendilerini tanıtıyorlar… SABAH

43 okunma

Etiketler : , , , ,

  Benzer Yazılar


  Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır, yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşmaktan çekinmeyin.