Bakteriyel vajinit

  Sağlık ve Yaşam    27 Mart 2019
Yorum Yok

Bakteriyel vajinit

Amniyosentez nedir?
Bebeğiniz tüm hamileliğiniz boyunca amniyon kesesi adı verilen bir kese içinde gelişimini sürdürür. Bu kesenin içi amniyon sıvısı adı bahşedilen bir istikrarsız ile doludur. Amniyon sıvısı durağan bir sıvı olmayıp aralıksız emilim ve yapım halinde bulunur. Sıvının başlıca kaynağı bebeğin akciğerleri ve boşaltım sistemidir. Bu akışkan aynı zamanda bebekten dökülen hücreleri de içerir. Bu hücreler bebeğinizin tüm hücreleri ile aynı kalıtımsal yapıya sahip olduklarından incelenmeleri bebeğinizin kalıtımsal durumu hakkında data verir.

Amniyosentez bebeğinizin içinde yüzdüğü amniyon sıvısından ince bir iğne yardımıyla misal alınması demektir. En sık uygulanan anne karnında teşhis yöntemlerinden birisidir. öncelikle 1882 yılında fazla olan amniyon sıvısının miktarını azaltmak için uygulanmıştır. Daha sonraları ise kan uyuşmazlığı olan çiftlerde bebeğin etkilenme derecesini tahsis etmek için ya da erken doğum tehditi olgularında bebeğin akciğer olgunlaşmasının tatmin edici olup olmadığını ölçmek amacıyla başvuru alanı bulmuştur. Günümüzde ise başta bebekteki bazı doğum defektlerini ve kalıtımsal bozuklukları belirlemek almak üzere pek fazla nedenle gebeliğin ikinci trimester’ında uygulanan bir testtir. Tıp alanında ve gebelik takibinde o kadar çok modern gelişme lmasına karşın amniyosentez hala daha en yeterli bilgiyi karşılayan altın bedel bir testtir.

Amniyosentezin en sık uygulanan prenatal deneme olduğunu belirtmiştik. Koriyonik villus örneklemesi (CVS) gibi diğer bir takım testler ise doğumsal anomalilerin pek çoğunu saptamakla birlikte amniyosentez değin etkili değillerdir. CVS gebeliğin daha erken döneminde yapılmakla birlikte amniyosenteze göre daha yüksek oranda düşük ve başka komplikasyon riskleri taşır. Bazı incelemeler CVS sonrası fazla düşük oranda el ve üçgenin taban olmayan kenarı parmaklarında doğum anomalilerine rastlanabildiğini ileri sürmektedirler.

Bebeklerin bir kısmı farklı alanlara yönlendirilmiş anomaliler ile doğarlar. Bunlardan bazıları yaşam ile bağdaşmazken bazıları yaşamsal olmamakla birlikte bireyin ve çevresinin hayat kalitesini negatif yönde etkileyebilir. Bu gruba en hoş misal down sedromudur.

Amniyosentez ve öteki tüm prenatal testlerin (anne karnında teşhise karşın testler) amacı özellikle çare olanağı olmayan genetik hastalıklar ilk önce elde etmek üzere bu hastalıkları ve anomalileri muhtemel olduğunca erken dönemde tahsis etmek, anne baba adaylarına rahatsızlık ve bebeğin dünyaya geldikten sonraki olası durumu hakkında aydınlatmak ve yine onların kararı ve onayıyla mümkün olduğunca erken dönemde gebeliğin sonlandırılmasını sağlamaktır. Bir Takım anne baba adayları Down sendromu gibi hayat ile bağdaşan anomalilerin varlığında hamileliği devam ettirme yönünde karar verebilirler. Bu tamemen çiftlerin seçimi olup yasal veya vicdani hiçbir baskı mevcut değildir. Aynı şekilde amniyosentez yapılıp yapılmaması kararı da tekrar yalnizc çifte aittir. Doktorunuz sizi amniyosenteze zorlamaz, sadece önerir.

Amniyosentez kimlere önerilir?

Amniyosentez hem invazif bir girişim olduğu için hem de eksik da olsa düşük riski taşıdığı için rutin olarak her gebe kadına önerilmez. Kromozomal ya da kalıtımsal doğum defekti veya bazı malformasyonlar açısından yüksek risk altında olduğu saptanan kadınlrda önerilen bir testtir. çoğunlukla amniyosentez önerilmesi gereken durumlar şunlarıdır:

İleri anne yaşı: Down sendromu başta edinmek üzere bazı genetik hastalıkların görülme riski kadının yaşı ile paralel olarak çoğalma göstermektedir. Eğer anne adayının yaşı beklenen doğum tarihinde 35 veya daha fazla olacak ise amniyosentez yapılması önerilir. İleri anne yaşı en sık amnyosentez önerilen durumdur.
Pozitif öykü: Daha önceki bir hamilelik kalıtımsal bir sorun nedeni ile sonlandırıldıysa veya nöral tüp defekti, spina bifida gibi doğum defektli bir bebek öyküsü varsa sonraki hamileliklerde amniyosentez önerilir.
Aşina kalıtımsal rahatsızlık varlığı: Anne ya da baba adayında, ya da yakın akrabalarında aşina genetik bir hastalık varsa amniyosentez önerilir. Bir Takım metabolik hastalıklar ırsi geçiş gösterir. Anne ya da babada rahatsızlık olmamasına rağmen bunlar taşıyıcı olabilirler ve sorunu bebeklerine aktarabililirler. Her iki ebeveyneden de hastalıklı gen geldiğinde bebekte rahatsızlık ortaya çıkar. Bu gibi duruların araştırılmasında amniyosentez yardımcı olabilir. Akdeniz anemisi gibi hastalıklar ise bazı bölgelerde fazla sık görülür. Bu gibi durumların varlığında da amniyosentez bebeğin hastalık taşıyıp taşımadığını anlayışlı olmak için faydalı olabilir. Bir diğer konu da akraba evlilikleridir. Akraba evliliklerinde çiftin her ikisinin de taşıyıcı olma olasılıkları alışılagelmiş topluma göre daha yüksek olduğundan bbekte rahatsızlık görülme riski yüksektir ve böylece amniyosentez önerilebilir. Bu grup hastalarda amniyosentez koşul değildir. Durum olan gebelik öncesi veya erken dönemde genetik danışmanlıktır. Kalıtımsal uzmanı sizden ve eşinizden detaylı bir hikaye alarak risk oranınızı belirler ve amniyosenteze lüzum olup olmadığına karar verir.
Fazla tarama testi: Günümüzde kalıtımsal hastalıklar ve anomaliler açısından yüksek tehlike taşıyan hamilelikleri saptamak amacıyla bir takım testler her hamile kadında rutin olarak uygulanmaktadır. Bu testlerden en sık kullanılan üçlü tarama testidir. Tarama testleri adından da anlaşılabileceği gibi anomali varlığını belirtmez sadece yüksek tehlike altındaki kişileri göze çarpan eder. Bu testlerin pozitifi çıkması durumunda belirlenmiş tanıya varmak nedeniyle amniyosentez önerilir.
Ultrasonografide aykırılık saptanması: Hamilelik takibi esnasında yapılan rutin ultrason incelemelerinde kuraldışılık saptanması varlığında, anormallik ile birlikte görülebilecek kalıtımsal bozukluk riskine kadar amniyosentez önerilebilir.
Akciğer gelişiminin değerlendirilmesi: Erken doğum riski olan, ya da hamileliğin devamının anne veya bebek açısından tehlike oluşturduğu durumlarda amnyon sıvısından misal alınarak lesitin/sfingomeyelin gibi bazı maddelere bakılarak akciğer olgunlaşmasının tamamlanıp tamamlanmadığında karar verilebilir. Yenidoğan yoğun bakım şartları günümüzde mükemmel düzeye gelmiştir. Ülkemizde de iyi merkezlerde 24-25 haftalık bebekler yaşatılabilmektedir. böylece akciğer gelişimi değerlendirmek nedeniyle amniyosentez uygulaması artık eskisi kadar popüler değildir.
Polihdramniyos: Amniyon sıvısının normalden fazla olması durumunda anne adayını hafifletmek nedeniyle amniyosentez yapılarak bir arz akışkan alınabilir.
Amniyosentez ne vakit yapılır?
Bebeğin amniyon sıvısından misal almak için en yerinde vakit son adet tarihinden itibaren hamileliğin 16-18. haftaları arsıdır. Sonuçlar başlıca 1-2 hafta içinde bazan daha geç çıktığından bu haftalarda yapılması idealdir. Son zamanlarda erken amniyosentez (15. haftdan önce) uygulansa da ayrıca laboratuvar şartları keza de işlemden kaynaklanan risklerin yüksekliği nedeniyle öyle seçim edilmemektedir. Bu dilekçe demin deneyde kullanılan aşamadadır.

Amniyosentez nasıl yapılır?
Amniyosentez işlemi sırasında fazla ince bir iğne ile bebeğin içinde yüzdüğü amniyon kesesine girilir ve sıvı çekilir. İşlemden önce ayrıntılı bir ultrason incelemesi yapılarak bebeğin durumu ve pozisyonu değerlendirilir. sonradan amniyosentez için uygun bir alana karar verilerek hazırlıklara başlanır. Işlem sırasında iğnenin bebeğin plasentasından geçmeyeceği bebekten uzak bir bir bölge bulmak önemlidir.

İşlemden önce hamile bayan ultrason masasında sırtüstü uzanır. İğnenin girileceği alan antiseptik solüsyonlar ile temizlendikten daha sonra karın steril örtü ile örtülür. Bir doktor ultrason ile işlemi gerçekleştirecek olan doktora rehberlik eder. Operasyon tek birey ile yapılacak ise özel planlanmış ultrson guide’ları kullanılmalıdır. İşlemi yapacak olan birey ultrason görüntüsü altında iğneyi karın üzerinden yerleştirir ve önce karın katlarını daha sonra rahim kasını geçerek amniyon kesesine girer. İğnenin ucunu ultrasonda gördükten sonradan arkasına bir enjektör takarak takriben 20 mililitre değişken alır.Bu aşamada bebeğin tüm amniyon sıvısının miktarı yaklaşık 200-300 mililitredir. Alınan sıvının kanlı olmaması gerekir. Yeterli miktarda sıvı alındıktan sonradan iğne tek bir hamlede çıkarılır ve operasyon bitmiş olur. Alınan sıvıyı bebek 1-2 saat içinde tekrar üretir

sonradan ultrasonografi ile bebek ve kalp atımları tekrar değerlendirilir. Hasta 10-15 dakika dinlendirildikten daha sonra evine gönderilebilir. Alınan akışkan oda sıcaklığında muhafaza edilerek laboratuvara gönderilir. Tüm işlem 1-2 dakika değin sürer.

Alınan sıvıda ne gibi işlemler yapılır?
Amniyon sıvısı bebeğe ait canlı hücreler içerir. Bu hücrelerin kaynağı bebeğin solunum , sindirim, boşaltım sistemi ve cildinden dökülen hücrelerdir. Alınan akışkan laboratuvarda ayrıştırıldıktan daha sonra hücreler kültür ortamınada çoğaltılır ve elde edilen hücrelerde genetik çözümleme yapılır. Eğer amniyosentez bebeğin akciğer gelişimini değer biçmek amacıyla yapılıyor ise laboratuvara gönderilmez. Değer Biçme aynı anda yapılabilr.

Sonuçlar ne zaman alınır?
Amniyosentez sonuçları iki kademeli olarak değerlendirilebilir. Ilk planda florasan teknik ile (FISH) hücrelerin kalıtımsal yapısı incelenir. FISH 2-3 gün içinde sonuçlanır ama defalarca emin netice vermeyebilir. Belirli sonuç için gözenekli olan kültürlerinin beklenmesi gerekir. Bu çoğunlukla 1-3 haftarasında vakit alır. FISH yöntemi her tarafta uygulanmayan yalnızca kayıtlı laboratuvarlarda uygulanan aktüel bir yöntemdir.

Amniyosentez güvenli midir?
Her yıl dünyada milyonlarca kadında amniyosentez yapılmaktadır ve bu anne adaylarıın hepsinin zinhini kurcalayan esas soru budur. Ultrasonun yaygın olmadığı dönemlerde operasyon körlemesine yapıldığından riskler daha yüksekti. 1976 yılında geniş ayrıntılı bir araştıma sonucu Amerikan Milli Afiyet Enstitüleri gebeliğin ikinci trimesterında yapılan amniyosentezin tehlikesiz olduğu yönünde manzara bildirmiştir. Ancak bütün invazif girişimlerde olduğu gibi amniyosentezde de bir takım riskler vardır. Bu riskler şunlardır:

Düşük: Amniyosentez önerilen çiftleri maksimum endişelendiren konu olmakla birlikte amniyosenteze emrindeki düşük riski son derece azdır. Amerikan Hastalık Yoklama ve Önleme Merkezinin verilerine tarafından amniyosenteze alt düşük riski 200-400 işlemde 1′dir. İşlemi yapan kişinin tecrübesi ile düşük riski aralarında ilişki olduğu düşünülmektedir. Düşük riski erken amniyosentezde daha fazladır. 1998 yılında Kanada’da yapılan bir araştırmada erken amniyosentez sonrası düşük riski %2.6 olarak bulunmuştur. Bu oran ikinci trimestarda yapılan amniyosentezlerde %0.8′dir. Günümüzde kabul edilen görünüm amniyosentezin düşük riskini yalnızca %1 oranında arttırdığıdır (%1 düşük riski taşır çağırmak değildir).
Enfeksiyon: Amniyosentez sonrası enfeksiyon görülme riski 1000′de aniden daha azdır. Mikropsuz şartların sağlandığı durumlarda son derece nadir olarak görülür.
Su gelmesi: Yaklaşık %1 olguda vajinadan az miktarda akıcı gelebilir. Sıvı kaçağının yeri iğnenin giriş deliğidir. Amniyon zarı 1-2 gün içinde kendini onarır ve sıvı kaçağı kaybolur.
Su kesesinin açılması: Fazla nadir karşılaşılır. Bu durumda gebeliğin sonlandırılası gerekir.
Plasenta veya kordonun zedelenmesi : Nadir görülen bir komplikasyondur.
Erken doğum eylemi: Nadir görülen bir komplikasyondur.
İşlemin başarısız olması: Yerinde bir antre alanı bulunamadığında veya amniyon zarı rahim duvarından ayrılıp içeri içten bombeleştiğinde iğnenin kese içine girmesi muhtemel olmyabilir. Bu gibi bir durumda işlem birkaç gün sonradan tekrarlanır.
Bebeğin hasar görmesi : Işlem ultrason altında yapıldığından son derece nadir olarak karşılaşılır. En sık olabilecek olan problem iğne batmasıdır. Bu durum bebekte daimi bir zarar yaratmaz.
İşlemin tekrarlanması: Alınan değişken miktar olarak beceriksiz ise veya çok kanlı ise birkaç hafta sonradan işlemin tekrarlanması gerekebilir. Bazı durumlarda tek bir girişte kese içine ulaşılamaz. Pat Diye fazla giriş yapıldığında bütün riskler artar.

Işlem için herhangi bir ön hazırlık gerekir mi?
Hayır. Amniyosentez öncesinde herhangi bir hazırlık yapmanız gerekmez. Bir Takım durumlarda mesanenizin doymuş olması işlemi kolaylaştırabileceğinden doktorunuz su içmenizi önerebilir.

Operasyon sırasında acı olur mu?
Hayır. Amniyosentez başlıca sızısız bir işlemdir oysa iğne rahim kasına girerken ve çıkarken adet sancısı tarzında kramplar olabilir. Bundan daha artı bir rahatsızlık sık karşılaşılan bir durum değildir.böylece lokal aneztezi uygulanmaz.

Işlem sonrası nelere dikkatli olmak gerekir?
Amniyosentez sonrası yatak istirahati veya aktivite kısıtlaması gerekli değildir. 24 saat vakit ile ağır fiziksel aktiviteden kaçınılması, 15 dakikadan daha uzun ayakta durulmaması önerilir.

Eğer kan grubunuz Rh (-), eşiniz de Rh(+) ise işlem ardından koruyucu iğne yapılması gerekir.

Çoğul gebeliklerde amniyosentez yapılabilir mi?
Evet. Çoğul gebelikler amniyosentez için kontraendikasyon oluşturmazlar. Eğer muhtemel ise tek bir iğne girişi ile tüm bebeklerden ayrı olarak akıcı edinmek idealdir. Bir bebeğin kesesine girilip akıcı alındıktan sonradan kese içine indigokarmen adı verilen renkli bir akıcı verilir. Bu sıvının bebeğe herhangi bir zararı yoktur. Kasıt akıcı alınan bebeği belirlemektir. sonradan ultrason eşliğinde öteki bebeğin kesesine girildiğinde eğer renkli değişken gelir ise yanlış kesede olunduğu belirlenmiş olur ve bu sayede aynı bebekten iki kere istikrarsız alınmasının önüne geçilebilir. Tek bir kese içinde yer alan monoamniyotik ikizlerde ise böyle bir kısmet yoktur.

Normal olarak bulunan bir netice bebeğin dinç olacağını garanti eder mi?
Yüksek tehlike saptanan anne adaylarının %95′inde prenatal testlerin sonucu olağan olarak bulunur. Ancak hiçbir perinatal deneme sağlklı bir bebek için %100 garanti veremez çünkü bazı anomaliler doğumdan önce hiçbir şekilde saptanamaz. Bebeklerin %3-4′ü anomalili olarak doğarlar.

Amniyosentezin kromozomal anomalileri saptamadaki başarısı %99.4 ile %100 arasında değişir.

Amniyosentez ile saptanan anomaliler tedavi edilebilir mi?
Günümüzde pekçok defekt doğum öncesi saptanabilmekte oysa fazla azı çare edilebilmektedir. Down sendromu gibi genetik hastalıkların tedavisi ne eyvah oysa mümkün değildir.

Amniyosentez sonrası doktorunuzu aramanız gereken acil durumlar:
Eğer

Kasılmalarınız ya da şiddetli kramplarınız olursa
Vajinal kanamanız olursa
Vajinal akıcı kaçağı fazla miktarda olur ya da 1-2 günden uzun sürerse
Ateşiniz 37.5 derecenin üstüne çıkarsa
Kötü kokulu bir akıntınız olursa
süre kaybetmeden doktorunuzu aramalısınız

5 okunma

Etiketler : , , , ,

  Benzer Yazılar


  Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır, yazı hakkındaki düşüncelerinizi paylaşmaktan çekinmeyin.

%d blogcu bunu beğendi: